Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), rafineri kapasitelerindeki kısıtlar ve azalan stoklar sebebiyle küresel dizel piyasasındaki krizin 2027 yılına kadar devam edeceği uyarısını paylaştı. Kurum, sanayi ve lojistik operasyonlarını zora sokan fiyat baskısını kırmak adına üye ülkelerin stratejik rezervlerden 100 milyon varillik hacmi piyasaya sürmek üzere eşgüdüm sağladığını duyurdu.
Rafinaj Marjları ve Tedarik Zinciri Baskısı
Downstream operasyonlarında dizel rafinaj marjı, eylül periyodunda varil başına yaklaşık 95 dolar seviyesine çıkarak tarihi rekor kırdı. Reuters tarafından aktarılan bilgilere göre, İran savaşı kaynaklı askeri saldırıların işleme tesislerini ve üretim hatlarını olumsuz etkilemesi, ürün maliyetlerindeki bu sıçramada ana etken oldu. Dış ticaret dengelerinde ise Orta Doğu ile Rusya çıkışlı toplam dizel ihracat hacmi eylül ayında günlük 1,3 milyon varil gerileyerek küresel tedarik zincirindeki darlığı tırmandırdı.
Ajans, kış aylarında talebin zirveye ulaşması öncesinde stoklardaki mevsim normallerinin dışındaki büyük düşüşlerin ve üretim kısıtlarının piyasada baskı yarattığını bildirdi.
IEA, rekor seviyelere çıkan dizel fiyatlarının mal maliyetlerini yükselterek reel gelirleri, ekonomik faaliyetleri ve enflasyonu olumsuz etkilediğini belirtti.
Küresel Arz-Talep Dengesi ve Kapasite Projeksiyonları
Endüstriyel tüketim tarafında küresel petrol talebinin 2026 döneminde günlük 2,6 milyon varil daralması ve bu azalışın yaklaşık yüzde 25’lik kısmının doğrudan dizel segmentinden kaynaklanması bekleniyor. Ham petrol arzının ise 2026’da günlük 5,8 milyon varil düşmesinin ardından, 2027 yılında tersine dönerek günlük 7,7 milyon varillik artışla piyasayı yeniden arz fazlası pozisyonuna taşıyacağı öngörülüyor.
Ajans, yıl sonuna doğru rafineri faaliyetlerinde beklenen toparlanmanın stokları artırmaya başlayacağını ancak bu yıl oluşan açığı kapatmaya yetmeyeceğini öngördü.
