İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Temsilciler Kongresi’nde konut krizine karşı hazırlanan iki acil kararnamenin reddedilmesi ve hükümetin kırılgan parlamento desteğinin sona ermesi üzerine, parlamentonun feshedilerek 29 Kasım tarihinde erken genel seçim yapılmasına karar verildiğini duyurdu.
Konut Krizi ve Sokak Gösterileri
Ülkede özellikle büyük şehirlerde tırmanan kira bedelleri ve barınma güçlüğü uzun süredir siyasi tartışmaların merkezinde yer alıyordu. AP verilerine göre İspanya genelinde kira ortalamaları son on yıllık süreçte neredeyse iki katına çıktı. Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın evinden tahliye edilmesi kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, Reuters’ın aktardığı bilgilere göre meclis oylamasının hemen ardından 3 Ekim Cumartesi günü yaklaşık 50 kentte protestolar düzenlendi ve Madrid’deki gösteriye 70 bin yurttaş katıldı.
Parlamentoda Kaybedilen Kararnameler
Artan toplumsal tepkiler neticesinde Sanchez kabinesi; ekonomik açıdan kırılgan kiracıların tahliyelerinin 2030 yılına kadar ertelenmesi, kira sözleşmelerinin kendiliğinden uzatılması, zam oranlarının sınırlandırılması ve gayrimenkul spekülasyonuyla mücadeleyi kapsayan iki ayrı acil düzenleme hazırladı. 2 Ekim Cuma günü olağanüstü toplanan Temsilciler Kongresi’nde ilk paket 178’e karşı 172 oyla, ikinci paket ise 184’e karşı 166 oyla reddedildi. Hükümetin yasama desteğine ihtiyaç duyduğu Katalan ayrılıkçı Junts partisinin, muhalefetteki Halk Partisi (PP) ve Vox ile beraber ret yönünde oy kullanması krizi derinleştirdi.
Kırılgan Parlamento Dengesi ve Erken Seçim Süreci
Toplam 350 sandalyeli parlamentoda PSOE ve Sumar ortaklığı yalnızca 147 milletvekiline sahip olduğu için Sanchez hükümeti 2023 genel seçimlerinden bu yana yeni bir devlet bütçesini yasalaştıramamıştı. Konut oylamasındaki yenilgiye ek olarak, PSOE odaklı yolsuzluk soruşturmaları ve yaz aylarında Ceuta sınırında yaşanan göç krizi de yürütme organı üzerindeki siyasi baskıyı artırdı; Sanchez ve adı geçen yetkililer bu ithamları geri çevirdi.
Hafta sonu boyunca danışmanları, parti yöneticileri ve müttefikleriyle istişareler yürüten Sanchez, 4 Ekim Pazar gecesi erken seçim adımını kesinleştirdi. İspanya Kralı VI. Felipe’nin bilgilendirilmesi ve olağanüstü Bakanlar Kurulu toplantısının tamamlanmasının ardından 5 Ekim Pazartesi sabahı kameraların karşısına geçen Sanchez, yasama organının her iki kanadının feshedileceğini ve 29 Kasım Pazar günü sandığa gidileceğini bildirdi.
