Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk Veba Araştırma Enstitüsü’nde görevli 28 yaşındaki biyokimya uzmanı Daria Shipilova, akciğer vebası şüphesiyle yaşamını yitirdi. Genç araştırmacının ölümünün ardından yaklaşık 200 kişi karantinaya alınırken, hastalığın laboratuvar kazasından mı yoksa Moğolistan sınırındaki saha çalışmasında sincaplardan mı kaynaklandığı tartışılıyor.
İlk iddialarda Shipilova’nın yüksek güvenlikli araştırma tesisinde virüs içeren bir deney tüpünü düşürmesi sonucu enfekte olduğu öne sürülmüştü. Buna karşın çalışma arkadaşları, tesiste cam tüp dahi kullanılmadığını belirterek güvenlik protokollerinin sızıntı ihtimalini neredeyse tamamen ortadan kaldırdığını ifade ediyor.
Meslektaşları, asıl bulaşma riskinin araştırmacının Moğolistan sınırında yer alan Buryatya bölgesine yaptığı son inceleme gezisinde ortaya çıktığını savunuyor. Doğal ortamlarında Yersinia pestis bakterisi barındıran yabani sincaplar ile bu kemirgenlerin üzerindeki pirelerin, arazi çalışması sırasında doğrudan solunum yoluyla bulaşabilen akciğer vebasına yol açmış olabileceği değerlendiriliyor.
Resmi kayıtlarda ölüm nedeni “sebebi belirsiz zatürre” şeklinde belirtilmesine karşın, temaslı yaklaşık 200 kişinin tecrit edilmesi ve bölgedeki yerleşim yerlerinin teyakkuza geçirilmesi soru işaretlerini artırdı. Rus makamlarının bölgede aktif vaka bulunmadığına yönelik beyanlarına karşılık devlet medyasının saha görevine dair ilk paylaşımları silmesi, sürecin şeffaf yürütülmediği yönündeki şüpheleri canlı tutuyor.
