Pamuk piyasasında hammadde maliyetleri, küresel büyüme kaygıları, El Nino kaynaklı iklim riskleri ve Çin’den gelen sanayi talebinin zayıflaması neticesinde eylül ayında libre bazında yüzde 15,7 gerileyerek, Eylül 2022 döneminden bu yana görülen en keskin aylık fiyat düzeltmesini kaydetti.
Yıl başında 0,60 dolar seviyesinden işlem görmeye başlayan pamuğun libresi, ilk ayda yüzde 1,7 oranında değer kaybetmişti. Jeopolitik belirsizlikler ile tedarik zincirindeki iklimsel aksamaların etkisiyle ağustos ayında 0,9374 dolara tırmanan emtia, eylül ayındaki sert geri çekilmeyle kapanışı 0,7852 dolardan yaptı. Eylül 2022’deki yüzde 24,6’lık kayıptan sonraki en belirgin daralmaya rağmen, hammadde fiyatı sene başından bu yana toplamda yüzde 30’luk primini korudu.
Makroekonomik Baskılar ve Faiz Artırımlarının Etkisi
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine gerçekleştirdiği değerlendirmede küresel faiz adımlarına dikkat çekti:
Pamuk fiyatlarındaki düşüşün en büyük sebeplerinden bir tanesi küresel ekonomik büyümeye yönelik endişeler. Faiz oranlarının yüksek seviyelerde bulunmasının ekonomik büyümeyi yavaşlatacağı beklentisi pamuk talebini de azaltacağı endişelerini beraberinde getirdi.
Düşüş takviminin ABD Merkez Bankasının (Fed) parasal sıkılaşma adımlarıyla örtüştüğünü vurgulayan Ergezen, son geri çekilmenin bir kâr satışı niteliği taşıdığını aktardı. Ham petrol maliyetlerinin yüksek seyretmesinin polyester ikamesi yerine pamuğa olan kurumsal talebi desteklediğini belirten Ergezen, El Nino ve Hindistan’daki muson yağışlarının azalmasının arz zincirine negatif yansıdığını, ancak sanayi tüketimindeki yavaşlama endişelerinin fiyatları aşağı çektiğini bildirdi.
Tekstil Sanayisinde Talep ve Rekabet Dinamikleri
Tüketim projeksiyonlarına ilişkin analiz paylaşan Rabobank Kıdemli Tahıllar ve Yağlı Tohumlar Analisti Owen Wagner, endüstriyel beklentileri şu sözlerle özetledi:
Talep cephesinde, pamuk talebinin sürdürülebilmesi için küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’da (GSYH) yüzde 3’lük bir büyüme gerektiği genel kabul gören bir kuraldır. Yüksek enerji fiyatları göz önüne alındığında, uluslararası kuruluşların öngörüleri, bu yıl pamuk talebinde kayda değer bir artış görülmesinin zor olacağına işaret etmektedir.
Saxo Capital Emtia Strateji Başkanı Ole Hansen ise petrol ve petrokimya türevlerindeki artışın pamuğun sentetik elyaflara kıyasla pazar rekabetçiliğini güçlendirdiğini, buna karşın imalat tarafındaki sıkışmanın satış baskısı oluşturduğunu kaydetti:
Daralan iplik üretim marjları, zayıf siparişler ve uygun fiyatlı Brezilya pamuğunun bol miktarda bulunması nedeniyle tekstil üreticileri yüksek fiyatlardan alım yapmakta isteksiz kaldı. Çin’den gelen talebin beklentileri karşılayamaması, pamuk fiyatlarındaki baskıyı daha da artırdı.
